جهيد و چون جريان آب تند بود در آب غرق شد . كوروش كه از اين پيش‌آمد بسيار خشمگين شده بود سوگند ياد كرد كه آن رود سركش را آن‌چنان رام كند كه حتى زنان هم بتوانند از آن درحالىكه آب تا زانويشان هم نرسد بگذرند . پس سپاهيان خود را دستور توقف داد و آنها را واداشت كه در هردو سوى آن رود بزرگ به كندن نهرهاى كوچكتر ، كه هرودوت شمار آنها را يكصد و هشتاد نوشته ، بكنند و آنها هم‌چنين كردند و اين كار تمام تابستان آنها را گرفت . در اين‌جا هم سخن از بستن سد و تأسيسات ديگرى كه در اين‌گونه موارد از مقدمات ضرورى آن شناخته شده نيست . و اگر از تعداد جويها كه در روايت منقول از هرودوت شكل مبالغه‌آميزى به خود گرفته صرف‌نظر شود شايد بتوان تناسبى بين اين روايت با روايت ياقوت كه پيش از اين نقل شد يافت . و در هر حال آنچه از مجموع روايات قديم و پژوهشهاى جديد براى اهل مطالعه در تاريخ آبيارى اين منطقه مسلّم به نظر مىرسد اين است كه بستن اين سد ديالى همانند سد العظيم پيش از اجراى طرح نهروان كه از طرحهاى عظيم آبيارى اين منطقه در دنياى قديم بوده ، و پس از اين دربارهء آن سخن خواهد رفت ، صورت پذيرفته است . زيرا در آن طرح رود نهروان مىبايستى براى آبيارى مناطق دوردست شرقى از روى اين دو رود با پلهايى آب‌گذر مىگذشت و اين كار پيش از مهار كردن و تنظيم اين دو رود سركش به وسيلهء اين سدها ميسر نمىبوده است « 1 » . غرض از آنچه در اين مورد گذشت نه تلفيق روايات قديم و تطبيق آنها با تحقيقات جديد بلكه بدين‌منظور است تا نموده شود كه در اين تحقيقات هنوز نارسائىها بسيار و باب بحث و بررسى همچنان گشاده و مجال كاوش و جستجو فراوان است . و به همين منظور در اين‌جا شرح زير هم دربارهء رود دياله و شاخه‌هاى آن از جغرافياى مفصل ايران نوشته استاد فقيد مسعود كيهان كه نمودارى از وضع موجود آن رود و نامهاى آن در داخلهء ايران امروز است عينا نقل مىشود :

--> ( 1 ) . تفصيل بيشتر را در كتاب رىّ سامرّا نوشتهء دكتر احمد سوسه ، ص 160 - 161 خواهيد يافت .